Bestaat er een relatie tussen de acceptatie van uiteenlopende maatschappelijke kwesties en de presentatie daarvan in Hollywood-films? De reden dat ik deze vraag stel is dat de onthullingen over ‘PRISM’ door Edward Snowden – gisteren publiceerde The Guardian het tweede deel – niet zo wereldschokkend zijn als je misschien uit het nieuws begrepen had. Als we maar wat beter hadden opgelet in de bios. Enemy of the State met Will Smith vatte het in 1998 (!) al samen op de poster van de film: “The only privacy left is in your head”. De beide Steven Spielberg-films Minority Report en Eagle Eye gaan ook over extreme overheidsbemoeienis en surveillance. Zelfs The Simpsons Movie bevat een scène waarin de NSA elk telefoongesprek in de VS op papier uitschrijft.

Een zijstraat: naar verluidt zijn jaarlijks 2 miljoen Nederlanders de dupe van identiteitsfraude (hier staan slechts 300 meldingen tegenover) en juist dit is het onderwerp van de comedy (!) Identity Thief die begin dit jaar uitkwam.

Hadden we maar naar beter naar Hollywood geluisterd.

Hoe de vork exact in de steel zit en of er wetten zijn overtreden bij de uitvoering van PRISM in de VS en vergelijkbare initiatieven elders in de wereld, het zal toch wel. De essentie van de boodschap is dat dit nu aan de gang is. We hebben gezien hoe, wat en waarom veiligheidsdiensten toegang hebben tot elke (digitale) vorm van communicatie van wie dan ook. En dat klinkt allemaal als een complottheorie en science fiction en dat is het niet.

De priming via verschillende media gaat onderwijl door. Nieuwe generaties kennis laten maken met de oorlog van de toekomst: een cyberoorlog. Hackers die infrastructuren ontregelen en robots die het vechten voor ons doen. Hoe lang die toekomst op zich laat wachten? Stuxnet werd in 2010 ontdekt en kun je omschrijven als een militair computervirus, gemaakt door de VS en Israël om centrifuges in Iraanse kerncentrales te saboteren. De opmars van drones en de mogelijkheid daar een camera onder te hangen met zo’n hoge resolutie dat alle mensen en voertuigen in een kleine stad live zijn te markeren, waarom zijn we nog verbaasd?

Het verhaal gaat dat een virus op muntgeld en bankbiljetten zich razendsnel verspreidt als Amerikanen op Black Friday (de dag voor Thanksgiving) massaal aankopen doen, zo snel dat het land na 5 dagen op z’n gat ligt. Dat is wel fictie in de game Tom Clancy’s: The Division als deze volgend jaar beschikbaar komt voor de PlayStation 4 en Xbox One. Het achtergrondverhaal is overigens gebaseerd op ‘Operation Dark Winter’, een échte oefening in 2001 waarbij gekeken werd naar de capaciteiten van verschillende instanties in het geval van een biochemische (pokken) aanval. De lessen waren schrijnend.

Van militairen naar hackers, over het spel Watch Dogs schreef ik al eerder uitgebreid. Ter promotie is de site We AreData gelanceerd waarop je live tweets, foto’s op Instagram en Flickr, check-ins op Foursquare en gegevens over de werkloosheid en het elektriciteitsverbruik in Londen, Parijs en Berlijn kunt aflezen.

Nog meer werkelijkheid om dit artikel mee af te sluiten: de documentaire Naked Citizens. Precies een maand voor het PRISM-schandaal online geplaatst: